Khi nào cho bé ăn trứng, tôm, đậu phộng? Cách tập món dễ gây dị ứng

Theo NHS, các thực phẩm có thể gây phản ứng dị ứng ở bé gồm:

• Sữa bò.
• Trứng.
• Thực phẩm có gluten: lúa mì, lúa mạch, lúa mạch đen.
• Các loại hạt và đậu phộng.
• Các loại hạt nhỏ, nhất là hạt mè (vừng).
• Đậu nành.
• Cá.
• Động vật có vỏ, như tôm, cua, trai, sò.
• Các loại đậu (đậu hạt, đậu lăng, đậu Hà Lan), cần tây, mù tạt.
• Lưu huỳnh đioxit, đôi khi có trong trái cây sấy khô và nước ép trái cây.

Hướng dẫn ăn bổ sung của Viện Dinh dưỡng cũng lưu ý các thực phẩm dễ gây dị ứng phổ biến gồm sữa, trứng, lạc (đậu phộng), lúa mì, đậu nành, cá và động vật có vỏ.

NHS khuyên cho bé bú mẹ hoàn toàn hoặc uống sữa công thức trong khoảng 6 tháng đầu. Từ khoảng 6 tháng, khi bé bắt đầu ăn dặm, ba mẹ có thể cho bé tập các thực phẩm dễ gây dị ứng như mọi thực phẩm khác.

NHS lưu ý thêm: trì hoãn đậu phộng và trứng gà quá 6 đến 12 tháng tuổi có thể làm tăng nguy cơ bé bị dị ứng với chính các món này. AAP cũng cho biết không có bằng chứng rằng chờ quá 4 đến 6 tháng tuổi mới cho bé ăn các món mềm, an toàn cho bé như trứng, sản phẩm từ sữa, đậu nành, đậu phộng hay cá giúp phòng dị ứng thực phẩm.

Với mẹ đang mang thai hoặc cho con bú, NHS cho biết mẹ không cần kiêng các món dễ gây dị ứng, kể cả đậu phộng, trừ khi chính mẹ bị dị ứng với chúng.

NHS khuyên cho bé tập từng món dễ gây dị ứng một, mỗi lần một lượng rất nhỏ, để dễ nhận ra nếu bé có phản ứng. Hướng dẫn của Viện Dinh dưỡng nêu nguyên tắc "1 loại thực phẩm mới trong 3-5 ngày" để theo dõi dị ứng; có thể cho bé ăn riêng từng món, hoặc thêm món mới vào bột, cháo rồi trộn đều. AAP cũng khuyên mỗi 3 đến 5 ngày mới thêm một món mới chỉ có một thành phần, và để ý phản ứng của bé.

Khi bé đã ăn được một món mà không có phản ứng, NHS khuyên tiếp tục cho bé ăn món đó thường xuyên như một phần bữa ăn quen thuộc, để giảm nguy cơ dị ứng.

Ba mẹ có thể xem gợi ý theo tháng tuổi ở công cụ Thực đơn ăn dặm.

Lưu ý với từng món

• Trứng: NHS cho biết bé có thể ăn trứng từ khoảng 6 tháng. Ở Anh, trứng gà có dấu sư tử đỏ có thể cho bé ăn sống hoặc nấu tái; trứng không có dấu này thì cần nấu đến khi cả lòng trắng và lòng đỏ đều chín đặc.
• Đậu phộng và các loại hạt: NHS cho biết có thể cho bé ăn từ khi bắt đầu ăn dặm, miễn là hạt đã được nghiền nát hoặc xay mịn và trộn vào thức ăn. Không cho bé ăn riêng bơ hạt vì bé có thể bị hóc. Không cho trẻ dưới 5 tuổi ăn hạt nguyên vì trẻ có thể bị hóc. Xem thêm bài Thức ăn dễ gây nghẹn ở trẻ nhỏ và cách phòng tránh.
• Hạt mè và các loại hạt nhỏ khác: NHS gợi ý nghiền nát hoặc xay mịn trước khi cho bé ăn.
• Tôm, cua, trai, sò: NHS khuyên không cho bé ăn động vật có vỏ sống hoặc nấu tái, vì có thể làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm.
• Sữa bò: NHS Start for Life gợi ý từ khoảng 6 tháng có thể dùng sữa bò khi nấu ăn hoặc trộn vào thức ăn của bé.

Theo NHS, phản ứng dị ứng thường xuất hiện trong vài phút sau khi ăn, nhưng triệu chứng có thể mất đến 2 giờ mới xuất hiện. Với sữa bò, triệu chứng có thể mất đến 3 ngày. Dấu hiệu thường gặp gồm:

• Sưng môi hoặc mặt.
• Mắt đỏ, ngứa, chảy nước.
• Thở khò khè, ho.
• Phát ban đỏ, ngứa.
• Chàm (eczema) hoặc hen nặng hơn.
• Buồn nôn hoặc nôn, đau bụng.
• Tiêu chảy hoặc táo bón.
• Hắt hơi, sổ mũi hoặc nghẹt mũi.

Nếu nghi bé bị dị ứng, NHS khuyên ba mẹ trao đổi với bác sĩ; bác sĩ có thể giới thiệu bé đến chuyên gia dinh dưỡng. NHS cũng lưu ý không tự ý cắt bỏ một nhóm thực phẩm chính như sữa khỏi bữa ăn của bé, vì bé có thể bị thiếu chất. Nhiều trẻ hết dị ứng sữa hoặc trứng khi lớn lên, nhưng có những dị ứng kéo dài suốt đời.

Theo NHS, ba mẹ có thể cần đặc biệt cẩn thận và nên hỏi bác sĩ trước khi cho bé tập các món dễ gây dị ứng nếu:

• Bé đã được chẩn đoán dị ứng thực phẩm.
• Bé bị chàm (eczema).
• Trong gia đình có người bị dị ứng thực phẩm, chàm, hen hoặc viêm mũi dị ứng.

AAP khuyến nghị xét nghiệm dị ứng đậu phộng cho bé bị chàm nặng và/hoặc dị ứng trứng, và khuyên ba mẹ hỏi bác sĩ về cách cũng như thời điểm cho bé ăn đậu phộng.