Bé bị sốt xuất huyết: dấu hiệu cảnh báo, chăm sóc tại nhà và những điều không nên làm

Theo WHO, phần lớn người mắc sốt xuất huyết chỉ có triệu chứng nhẹ hoặc không có triệu chứng, và khỏi sau 1 đến 2 tuần. Khi có triệu chứng, chúng thường bắt đầu 4 đến 10 ngày sau khi nhiễm virus và kéo dài 2 đến 7 ngày. WHO liệt kê các triệu chứng hay gặp:

• Sốt cao.
• Đau đầu dữ dội, đau sau hốc mắt.
• Đau cơ, đau khớp.
• Buồn nôn, nôn.
• Sưng hạch.
• Phát ban.

Bệnh viện Nhi Trung ương mô tả ở trẻ, giai đoạn đầu bé thường sốt cao đột ngột và liên tục, có thể kèm chán ăn, buồn nôn, đau cơ khớp, chảy máu cam hoặc chảy máu chân răng.

CDC lưu ý triệu chứng nhẹ của sốt xuất huyết dễ nhầm với các bệnh gây sốt khác, và chỉ có xét nghiệm máu mới khẳng định được bệnh. WHO cũng cho biết người mắc sốt xuất huyết lần thứ hai có nguy cơ bị nặng cao hơn.

Với bé có triệu chứng nhẹ, các nguồn khuyên:

• Cho bé nghỉ ngơi.
• Cho bé uống nhiều nước. Bệnh viện Nhi Trung ương gợi ý oresol pha đúng hướng dẫn, nước lọc, nước cam, nước dừa.
• Cho bé ăn thức ăn lỏng, mềm, dễ tiêu, giàu vitamin, rau và nước ép trái cây.
• Khi bé sốt, có thể kết hợp chườm ấm.

Về thuốc hạ sốt, WHO và CDC cho biết không có thuốc điều trị đặc hiệu cho sốt xuất huyết; paracetamol có thể dùng để giảm đau, hạ sốt. Liều thuốc phụ thuộc cân nặng của bé, nên ba mẹ hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi cho bé uống.

CDC cũng nhắc: trong tuần đầu của bệnh, virus có trong máu người bệnh, muỗi đốt có thể mang virus đi lây cho người khác. Vì vậy, bé đang ốm cũng cần được chống muỗi đốt.

Không dùng aspirin, ibuprofen. WHO khuyên tránh các thuốc chống viêm không steroid như ibuprofen và aspirin vì có thể làm tăng nguy cơ chảy máu. CDC cũng dặn không dùng aspirin hay ibuprofen. Bệnh viện Nhi Trung ương nhấn mạnh tuyệt đối không dùng thuốc hạ sốt nhóm ibuprofen hoặc aspirin, vì thuốc làm chảy máu trầm trọng hơn, có thể gây xuất huyết dạ dày nguy hiểm đến tính mạng.

Bệnh viện Nhi Trung ương còn khuyên ba mẹ không nên:

• Tự mua kháng sinh cho bé. Bệnh do virus gây ra, kháng sinh không có tác dụng mà còn làm nặng thêm tình trạng gan, thận.
• Cho bé uống nước có ga, nước có màu đỏ hoặc nâu.
• Cho bé ăn đồ cay, đồ ăn có màu đỏ hoặc nâu, đồ quá nóng hoặc quá lạnh.
• Đưa bé đi truyền dịch ở cơ sở không bảo đảm hoặc phòng khám tư không đủ điều kiện.

WHO cho biết muỗi truyền sốt xuất huyết hoạt động vào ban ngày. Các biện pháp WHO và Bệnh viện Nhi Trung ương gợi ý:

• Cho bé ngủ màn, kể cả khi ngủ ban ngày.
• Mặc quần áo dài tay, che càng nhiều da càng tốt.
• Dùng kem hoặc dầu chống muỗi, nhang muỗi, vợt điện hoặc bình xịt diệt muỗi. Gợi ý thêm của mevabe: khi chọn kem chống muỗi cho bé, ba mẹ nên đọc kỹ nhãn về độ tuổi được dùng.
• Lắp lưới chống muỗi ở cửa sổ.
• Đậy kín dụng cụ chứa nước. WHO khuyên đậy, đổ bỏ và cọ rửa các dụng cụ chứa nước trong nhà mỗi tuần.
• Dọn các vật chứa nước đọng như vỏ hộp, chai lọ, khơi thông vũng nước, dọn rác quanh nhà.
• Giữ nhà cửa gọn gàng, thoáng mát, hạn chế treo nhiều quần áo.

WHO cho biết hiện có một loại vắc-xin sốt xuất huyết được cấp phép ở một số nước, nhưng chỉ được khuyến nghị cho trẻ từ 6 đến 16 tuổi ở vùng lây truyền cao. Gợi ý thêm của mevabe: ba mẹ có thể hỏi cơ sở tiêm chủng về việc tiêm cho bé ở Việt Nam.