🍼 mevabe
🍼 Sau khi sinh

Trẻ sơ sinh nấc, ngạt mũi, hắt hơi: khi nào bình thường, khi nào cần đi khám

Cập nhật 2026-10-21

✨ Điểm chính của bài

  • Theo AAP, hắt hơi là phản xạ giúp làm sạch mũi; tiếng khò khè ở mũi thường do chất nhầy khô.
  • Nghẹt mũi có thể nhỏ nước muối sinh lý rồi hút bằng dụng cụ hút mũi nếu cần.
  • Không kê gối, khăn để bé nghẹt mũi nằm nghiêng cao; bé luôn ngủ nằm ngửa trên mặt phẳng, chắc.
  • Bé thở rất khó, môi hoặc mặt tím, hoặc từng ngừng thở hơn 10 giây: cần đi khám ngay.

⚠️ Thông tin chỉ mang tính tham khảo và không thay thế tư vấn, chẩn đoán hay điều trị của bác sĩ. Hãy liên hệ cơ sở y tế khi bạn hoặc bé có dấu hiệu bất thường.

Bài viết này tổng hợp từ các trang của Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) trên HealthyChildren.org về những tiếng động và phản xạ thường gặp ở trẻ sơ sinh, gồm nấc, hắt hơi và nghẹt mũi. Đây là hướng dẫn của Hoa Kỳ, cách chăm sóc và hệ thống khám chữa bệnh ở Việt Nam có thể khác, nên cha mẹ cần trao đổi với bác sĩ nhi hoặc cơ sở y tế gần nhà khi có điều lo lắng.

Dấu hiệu cần biết

Nấc, hắt hơi, nghẹt mũi ở bé: khi nào đi khám

  1. Bé thở rất khó, phải gắng sức từng nhịp: cần cấp cứu ngay

  2. Môi hoặc mặt chuyển màu tím: hãy đi khám ngay

  3. Từng ngừng thở hơn 10 giây: cần được khám ngay

  4. Bé dưới 1 tháng trông hoặc hành xử khác thường: hãy gọi bác sĩ

  5. Rửa mũi bằng nước muối không hiệu quả: hãy gọi bác sĩ

  6. Bé ngủ nằm ngửa, mặt phẳng chắc; không kê gối khi nghẹt mũi

Theo AAP (HealthyChildren.org, Hoa Kỳ). Thông tin tham khảo; hãy hỏi bác sĩ khi cần.

Hắt hơi: phản xạ bảo vệ bình thường

Theo AAP, hắt hơi là một phản xạ bảo vệ giúp làm sạch mũi. Bé có thể hắt hơi khi gặp bụi, khói thuốc lá hoặc mùi nồng. Trang hướng dẫn cũng nêu rằng hắt hơi ở trẻ sơ sinh không phải do dị ứng.

Nếu bé hắt hơi thường xuyên, AAP gợi ý rửa mũi bằng nước muối. Cha mẹ cũng nên giữ môi trường quanh bé không có khói thuốc lá.

Nấc: thường gặp và hay lành tính

Theo AAP, nấc thường xảy ra do bé bú quá nhiều, hoặc do một chút axit kích thích phần dưới thực quản. Trang hướng dẫn gợi ý cho bé nuốt vài ngụm nước để làm sạch thực quản. Đây là gợi ý chung của bài viết, không phải của AAP: với bé còn rất nhỏ, cha mẹ nên hỏi bác sĩ nhi trước khi cho bé uống thêm bất cứ thứ gì ngoài sữa.

Trang AAP không nêu tiêu chí gọi bác sĩ riêng cho nấc hay hắt hơi. Đây là gợi ý chung của bài viết, không phải của AAP: cha mẹ có thể để ý tình trạng chung của bé, như bú được không, thở có dễ không và có vẻ khác thường không.

Ngạt mũi và tiếng khò khè ở mũi

AAP cho biết tiếng khò khè ở mũi thường do chất nhầy khô trong mũi, nên bé nhiều khả năng không bị cảm. Nghẹt mũi có thể làm bé bú khó hơn.

Cách làm sạch mũi theo AAP

  • Nhỏ nước muối sinh lý, mỗi lần một giọt vào từng bên mũi, và lặp lại vài lần.
  • Nếu cần, dùng dụng cụ hút mũi bằng bóp cao su để lấy chất nhầy ra.
  • Nên làm sạch mũi trước cữ bú vì nghẹt mũi có thể khiến bé bú chậm hoặc kém hứng thú.
  • Có thể dùng máy tạo ẩm hơi mát, đặt ở vị trí bé không với tới.

Giấc ngủ an toàn khi bé nghẹt mũi

AAP nhấn mạnh bé luôn nên ngủ nằm ngửa trên mặt phẳng, chắc, không gối hay đồ mềm. Không nên kê bé đang nghẹt mũi lên khăn, gối hoặc nệm nghiêng, vì tư thế này không an toàn và có thể làm gập đường thở. Bé cũng không nên ngủ trên xích đu, ghế rung hay ghế bập bênh. Nếu bé ngủ quên trong ghế xe, hãy chuyển bé sang chỗ ngủ phù hợp sớm nhất có thể.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Theo AAP, cha mẹ nên gọi bác sĩ khi:

  • Rửa mũi bằng nước muối không hiệu quả.
  • Bé thở trở nên khó khăn, hoặc thở nhanh hơn nhiều so với bình thường.
  • Bé ho liên tục khiến không ngủ, không bú hoặc không chơi được.
  • Bé dưới 1 tháng tuổi mà trông hoặc hành xử khác thường theo bất kỳ cách nào.

Cần đi khám hoặc cấp cứu ngay khi:

  • Bé thở rất khó, phải gắng sức từng nhịp.
  • Môi hoặc mặt bé chuyển màu tím.
  • Bé từng ngừng thở hơn 10 giây, dù sau đó thở lại bình thường.

Lời nhắn

Bài viết chỉ mang tính thông tin tham khảo, dựa trên hướng dẫn của AAP tại Hoa Kỳ, không thay thế việc thăm khám hay lời khuyên của bác sĩ. Thực hành chăm sóc trẻ ở Việt Nam có thể khác. Nếu bất kỳ điều gì ở bé khiến bạn lo lắng, đừng chần chừ hỏi bác sĩ nhi.

Nguồn tham khảo

Bài liên quan