mevabe

Sau khi sinh

Tập thể dục sau sinh: khi nào bắt đầu và tập thế nào cho an toàn

Cập nhật 2026-11-07

⚠️ Thông tin chỉ mang tính tham khảo và không thay thế tư vấn, chẩn đoán hay điều trị của bác sĩ. Hãy liên hệ cơ sở y tế khi bạn hoặc bé có dấu hiệu bất thường.

Tóm tắt

  • NHS khuyên sau sinh mổ nên đi bộ nhẹ mỗi ngày; các hoạt động khác chỉ bắt đầu lại khi mẹ thấy đủ sức và không khó chịu.
  • Bài tập sàn chậu theo NHS: giữ mỗi lần siết tối đa 10 giây, mỗi bài lặp 10 lần, ít nhất 3 lần mỗi ngày.
  • Ra máu nhiều, đau dữ dội, ho hoặc khó thở, sưng đau bắp chân là dấu hiệu cần liên hệ bác sĩ hoặc nữ hộ sinh ngay.
  • Buổi khám sau sinh khoảng 6 đến 8 tuần là dịp hỏi bác sĩ khi nào mẹ có thể quay lại vận động như trước.
📌 Nội dung chính (5 mục)

Sau sinh, nhiều mẹ vừa muốn lấy lại sức, vừa lo không biết bao giờ mới được vận động và nên tập gì. Cơ thể mẹ vừa trải qua một thay đổi lớn, nên chuyện "tập lại" cần đi từng bước, không cần vội.

Bài này tóm tắt hướng dẫn của Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), chỉ để tham khảo. Mốc thời gian dưới đây có thể khác với tình trạng của từng mẹ, nhất là khi sinh có biến chứng. Mẹ hãy theo chỉ định của bác sĩ hoặc nữ hộ sinh đang theo dõi mình. Bài viết không thay được lời khuyên của bác sĩ.

Sinh thường và sinh mổ: nhịp hồi phục khác nhau

Các nguồn mà chúng tôi đọc được không đưa ra một ngày cụ thể để mẹ bắt đầu tập thể dục. Với sinh mổ, NHS nói rõ hơn: mẹ nên cố gắng vận động nhẹ nhàng, chẳng hạn đi bộ mỗi ngày trong lúc hồi phục. Việc đi lại giúp giảm nguy cơ hình thành cục máu đông.

Cũng theo NHS, tập thể dục nằm trong số những việc mẹ sau sinh mổ có thể chưa làm được ngay. Mẹ chỉ nên bắt đầu lại khi cảm thấy đủ sức và không thấy khó chịu. Nếu thắc mắc khi nào an toàn để quay lại sinh hoạt bình thường, mẹ có thể hỏi bác sĩ ở buổi khám sau sinh 6 tuần.

Với sinh thường, trang NHS về cơ thể sau sinh cũng không nêu ngày bắt đầu tập chung. Trang này chỉ dặn rằng ở giai đoạn đầu, mẹ nên tránh các bài như gập bụng, plank và các môn có tác động mạnh. Mẹ cũng nên tránh rặn mạnh khi đi vệ sinh và tránh nhấc vật nặng.

Đi bộ nhẹ và mức vận động chung

Đi bộ là cách vận động dễ bắt đầu nhất. Mẹ có thể đi quãng ngắn quanh nhà trước, rồi tăng dần khi thấy thoải mái. Nếu hôm nào mệt, đau hoặc thiếu ngủ, nghỉ thêm cũng không sao.

CDC cho biết vận động là an toàn với phụ nữ sau sinh khỏe mạnh. Mức khuyến cáo chung là 150 phút vận động nhịp điệu cường độ vừa mỗi tuần, ví dụ 30 phút, 5 ngày. Mẹ có thể chia nhỏ thành nhiều lần ngắn, và các ví dụ CDC nêu gồm đi bộ nhanh, một số dạng yoga, bơi lội trong nước và đạp xe. CDC cũng khuyên mẹ trao đổi với bác sĩ về việc có nên điều chỉnh mức vận động sau sinh hay không.

Mẹ nên hiểu 150 phút là mức hướng tới dần dần, không phải mục tiêu phải đạt ngay trong những ngày đầu. Chúng tôi không tìm thấy trong các nguồn trên mốc tuần cụ thể để bắt đầu mức này.

Bài tập sàn chậu

Cơ sàn chậu bị kéo giãn trong thai kỳ và khi sinh, nên NHS khuyên mẹ tập các bài đơn giản để lấy lại sức cho nhóm cơ này. Cách làm theo NHS:

  • Mẹ có thể tập khi nằm, ngồi hoặc đứng.
  • Bài siết dài: siết và nâng các cơ quanh hậu môn rồi đến phía trước như khi nín tiểu, giữ tối đa 10 giây rồi thả lỏng.
  • Bài siết nhanh: siết rồi thả ngay, lặp đến khi cơ mỏi.
  • Mỗi bài lặp 10 lần, ít nhất 3 lần mỗi ngày.
  • Thở bình thường trong lúc tập và không hóp bụng.

NHS còn gợi ý một bài nhẹ cho cơ bụng: nằm nghiêng, thở ra và hóp nhẹ phần bụng dưới, giữ đếm đến 10, lặp tối đa 10 lần.

Trong thai kỳ, hai cơ thẳng bụng thường tách ra khoảng 2 ngón tay. Khoảng cách này thường khép lại vào khoảng 8 tuần sau sinh. Nếu đến lúc đó khe hở vẫn còn rõ, mẹ nên báo bác sĩ vì có thể ảnh hưởng đến lưng. Bác sĩ có thể giới thiệu mẹ đến chuyên viên vật lý trị liệu.

Khi nào cần dừng lại và hỏi bác sĩ

Với sinh mổ, NHS khuyên mẹ liên hệ nữ hộ sinh hoặc bác sĩ ngay nếu có các dấu hiệu sau:

  • Đau dữ dội.
  • Ra máu âm đạo nhiều.
  • Són tiểu hoặc đau khi đi tiểu.
  • Vết mổ đỏ hơn, đau hơn hoặc sưng, hoặc chảy mủ, có mùi hôi.
  • Ho hoặc khó thở.
  • Sưng hoặc đau ở cẳng chân, vì đó có thể là dấu hiệu nhiễm trùng hoặc cục máu đông cần xử trí sớm.

Các dấu hiệu này được NHS nêu trong phần hồi phục sau sinh mổ, nhưng mẹ sinh thường nếu gặp triệu chứng tương tự cũng nên hỏi ý kiến bác sĩ. Điều này là cách chúng tôi diễn giải, không phải câu NHS viết cho sinh thường. CDC cũng dặn mẹ nên nói chuyện với bác sĩ khi có lo ngại. Đau ngực không được nhắc cụ thể trong các nguồn chúng tôi đọc, nhưng nếu mẹ thấy đau ngực hoặc khó thở, hãy đến cơ sở y tế ngay.

Nếu mẹ thấy đau hoặc khó chịu trong lúc tập, hãy dừng lại và nghỉ. Mẹ có thể hỏi bác sĩ hoặc nữ hộ sinh bất cứ lúc nào về vấn đề thể chất mình gặp phải.

Buổi khám sau sinh

Theo NHS, buổi khám sau sinh diễn ra khoảng 6 đến 8 tuần sau khi bé chào đời. Đây là dịp tốt để mẹ nói về mọi vấn đề thể chất và tinh thần từ lúc sinh. Mẹ có thể chuẩn bị sẵn vài câu hỏi:

  • Với tình trạng của tôi, khi nào có thể tập nặng hơn?
  • Vết mổ hoặc vết khâu đã lành ổn chưa?
  • Tôi có cần gặp chuyên viên vật lý trị liệu về sàn chậu không?

Mỗi mẹ hồi phục theo nhịp riêng. Mẹ không cần so sánh với người khác. Nếu chưa chắc nên làm gì, cứ hỏi bác sĩ hoặc nữ hộ sinh đang theo dõi mình.

Các bước thực hiện

Quay lại vận động sau sinh, từng bước nhẹ nhàng

  1. 1

    Đi bộ nhẹ mỗi ngày, quãng ngắn trước, tăng dần khi thấy thoải mái

  2. 2

    Bài tập sàn chậu: siết giữ tối đa 10 giây, lặp 10 lần, ít nhất 3 lần mỗi ngày

  3. 3

    Ra máu nhiều, đau dữ dội, ho hoặc khó thở: dừng lại và liên hệ bác sĩ

  4. 4

    Khoảng 6 đến 8 tuần sau sinh: đi khám và hỏi khi nào tập nặng hơn được

Theo NHS (Anh) và CDC (Hoa Kỳ). Thời điểm cụ thể của mỗi mẹ do bác sĩ quyết định.

Nguồn tham khảo

Chia sẻ bài này:Facebook

Bài liên quan