Trẻ bị rôm sảy phải làm sao? Cách làm mát và khi nào cần đi khám

Theo AAP, rôm sảy (y học gọi là miliaria) xảy ra khi lỗ của tuyến mồ hôi bị bít, mồ hôi bị giữ lại dưới da. Rôm sảy gặp chủ yếu ở trẻ nhỏ và đặc biệt hay gặp trong vài tuần đầu sau sinh, nhất là khi trời nóng ẩm.

NHS giải thích thêm rằng em bé dễ bị rôm sảy hơn vì bé chưa tự điều chỉnh thân nhiệt tốt như trẻ lớn và người lớn. Nguyên nhân thường là do đổ nhiều mồ hôi; rôm có thể nổi lên vài ngày sau đó.

AAP liệt kê vài tình huống làm bé dễ bị rôm hơn:

• Mặc đồ bó hoặc mặc nhiều lớp.
• Quấn chăn kín người.
• Bị cài dây ngồi trong ghế, khiến không khí khó lưu thông quanh người bé.

Rôm sảy không lây, dù có thể lan rộng ra, theo NHS.

• AAP mô tả rôm sảy là những nốt đỏ nhỏ hoặc mụn nước nhỏ chứa dịch. MedlinePlus cũng nói rôm là các nốt đỏ nhỏ, đôi khi có mụn nước nhỏ.
• NHS cho biết nốt rôm thường rộng 2mm đến 4mm, kèm cảm giác ngứa, châm chích và có thể sưng nhẹ.
• Trên da trắng, nốt có màu đỏ. Trên da nâu hoặc da sẫm màu, rôm khó thấy hơn và có thể trông xám hoặc trắng.
• Vị trí hay gặp, theo AAP: phần trên ngực và lưng, các nếp gấp ở cổ, chân tóc và vùng mặc tã. Tuy vậy, rôm có thể mọc ở gần như mọi chỗ.
• Vì ngứa, bé có thể quấy hơn hoặc vặn vẹo nhiều hơn.

Nhiều loại phát ban ở trẻ trông khá giống nhau. Nếu chưa chắc đó có phải rôm sảy không, ba mẹ hãy hỏi bác sĩ thay vì tự đoán.

AAP hướng dẫn cách chăm rôm sảy tại nhà như sau:

• Làm mát bé bằng cách tắm nước mát hoặc lau bằng khăn ẩm mát để lau sạch mồ hôi, rồi lau khô da hoàn toàn.
• Khi có thể, để chỗ bị rôm thoáng khí, không che lại.
• Chú ý các nếp da hay đọng mồ hôi hoặc nước dãi: cổ, nách, nếp khuỷu tay và nếp gấp ở chân.
• Dùng điều hòa hoặc quạt thổi nhẹ.

MedlinePlus cũng nói cách xử trí là cho bé ở nơi mát hơn, ít ẩm hơn.

NHS (hướng dẫn chung cho cả trẻ em và người lớn) gợi ý thêm: dùng chăn ga mỏng nhẹ, uống đủ nước để tránh mất nước, và khi da ngứa thì chườm mát, ví dụ khăn ẩm hoặc túi đá bọc trong khăn, tối đa 20 phút. NHS cũng khuyên vỗ nhẹ lên chỗ rôm thay vì gãi, và tránh sữa tắm hay kem dưỡng có mùi thơm.

Theo AAP, ba mẹ nên mặc cho bé đồ cotton mỏng, rộng. Quần áo cần đủ thoáng để không khí lưu thông, nhưng không rộng đến mức có thể quấn vào người bé. Khi trời ấm, AAP khuyên không mặc thêm lớp và không quấn chăn chặt cho bé.

NHS cũng gợi ý mặc đồ cotton rộng rãi để giữ mát.

Ở Việt Nam, nhiều gia đình có thói quen mặc ấm, quấn kín cho bé sơ sinh, kể cả khi trời nóng. Với rôm sảy, cả AAP và NHS đều nhấn mạnh việc giữ cho bé mát và thoáng.

• AAP khuyên không bôi thuốc mỡ đặc, nhờn lên chỗ rôm, vì có thể làm bít tuyến mồ hôi.
• MedlinePlus nói tránh thuốc mỡ và kem, vì chúng giữ da ấm hơn và làm bít lỗ chân lông.
• Theo MedlinePlus, phấn rôm khó giúp được gì. Nếu nhà có phấn, hãy để xa tầm tay bé để tránh bé hít phải.
• NHS cho biết ở Anh, dược sĩ có thể tư vấn một số sản phẩm như dung dịch bôi calamine, thuốc kháng histamine dạng viên hoặc kem hydrocortisone. Tuy nhiên, NHS lưu ý không dùng kem hydrocortisone cho trẻ dưới 10 tuổi nếu chưa hỏi ý kiến bác sĩ.

Gợi ý thêm của mevabe: với trẻ nhỏ, ba mẹ hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi bôi bất kỳ sản phẩm nào lên da bé.

AAP gợi ý:

• Khi trời ấm, mặc đồ cotton rộng, tránh mặc nhiều lớp hay quấn chăn chặt.
• Ngày nóng, dùng quạt hoặc điều hòa để da bé mát và khô.
• Tránh cho bé ở nơi quá nóng, và tránh để bé bị cài dây ngồi trong ghế quá lâu.