Chăm sóc rốn và tắm cho trẻ sơ sinh

Chăm sóc cuống rốn

Theo AAP, việc cần làm khá đơn giản:

• Giữ cuống rốn sạch và khô. AAP cho biết không cần dùng cồn.
• Gấp mép tã xuống dưới cuống rốn để nước tiểu không làm ướt.
• Để cuống rốn tự khô và rụng. Theo AAP, cuống rốn thường khô và rụng trong vài tuần đầu, và nên rụng hết khi bé khoảng 3 tuần tuổi. Nếu quá mốc này mà cuống vẫn còn, hãy đưa bé đi khám.
• Vài giọt máu trên tã khi cuống rụng là bình thường.

Dấu hiệu cần liên hệ bác sĩ

AAP nêu các dấu hiệu có thể là nhiễm trùng rốn:

• Dịch có màu vàng, mùi hôi.
• Da quanh gốc rốn đỏ.
• Bé khóc khi chạm vào cuống rốn hoặc vùng da xung quanh.

Theo AAP, nhiễm trùng cần được điều trị y tế. Nếu rốn đang chảy máu, hãy gọi bác sĩ ngay.

Sau khi rụng cuống

AAP mô tả một số tình huống khác có thể gặp:

• Có thể còn một khối sẹo màu đỏ hoặc nâu ở rốn, rỉ dịch vàng nhạt (u hạt). Thường khối này hết trong khoảng một tuần. Nếu không, bác sĩ nhi có thể xử lý.
• Thoát vị rốn: rốn phồng lên khi bé khóc. AAP cho biết thường vô hại và nhiều bé tự lành khi 12 đến 18 tháng. AAP cũng khuyên không dán băng hoặc đặt đồng xu lên rốn.

Tắm và lau rửa cho bé

NHS 111 Wales cho biết không cần tắm cho bé mỗi ngày. Có thể thay bằng việc lau rửa mặt, cổ, tay và vùng mông (gọi là "topping and tailing").

Chuẩn bị

• Chọn lúc bé tỉnh táo, thoải mái, trong phòng ấm.
• Tránh tắm ngay sau bữa bú, hoặc khi bé đói hay mệt.
• Chuẩn bị sẵn chậu hoặc bồn tắm, khăn tắm, bông gòn, tã sạch và quần áo sạch.

Nước và sản phẩm

• Dùng nước ấm, không nóng. Thử bằng cổ tay hoặc khuỷu tay và khuấy đều để không có chỗ nóng.
• Theo NHS 111 Wales, nước thường là tốt nhất cho da bé trong tháng đầu tiên.
• Tránh dầu hoặc kem dưỡng cho đến khi bé ít nhất một tháng tuổi. Massage có thể giúp bé thư giãn và dễ ngủ hơn.

Cách làm

• Lau mỗi bên mắt bằng một miếng bông gòn mới, lau từ phía mũi ra ngoài.
• Dùng bông gòn lau quanh tai, không đưa vào trong tai và không dùng tăm bông.
• Lau khô kỹ, đặc biệt ở các nếp gấp da và vùng tã.
• Vừa làm vừa trò chuyện với bé.
• Nếu bé sợ hoặc khóc, có thể thử tắm cùng bé, giữ nước không quá nóng (theo NHS 111 Wales).
• Một số bé sinh ra đã có móng dài. NHS 111 Wales gợi ý cắt bằng kìm cắt móng trẻ em hoặc kéo an toàn đầu tròn, hoặc dũa bằng dũa mịn.

An toàn khi tắm

• Không bao giờ để bé một mình trong bồn tắm, dù chỉ một giây.
• Luôn đỡ đầu và vai bé, giữ đầu bé ở trên mặt nước.

Tắm khi cuống rốn chưa rụng

Trang của NHS 111 Wales được dùng cho bài này không nói về chăm sóc cuống rốn, còn trang của AAP chỉ nhắc giữ cuống sạch, không đưa ra các bước tắm. Vì vậy bài viết này không nêu hướng dẫn cụ thể về việc có nên nhúng bé vào bồn khi cuống chưa rụng hay không. Hãy hỏi bác sĩ hoặc nữ hộ sinh để được hướng dẫn phù hợp với bé của bạn.

Khi nào nên hỏi bác sĩ?

• Cuống rốn có dấu hiệu nhiễm trùng như đã nêu ở trên, hoặc đang chảy máu.
• Cuống rốn vẫn chưa rụng sau khoảng 3 tuần.
• Có khối đỏ hoặc nâu ở rốn rỉ dịch và không hết sau khoảng một tuần.
• Bạn lo lắng về bất kỳ điều gì liên quan đến rốn hay làn da của bé.

Bài viết chỉ mang tính thông tin tham khảo, không thay thế tư vấn của nhân viên y tế.