Bà bầu bị táo bón: nguyên nhân và cách cải thiện

NHS cho biết táo bón hay gặp ngay từ đầu thai kỳ, có thể khiến mẹ đầy bụng, buồn nôn và đau bụng. Bài trên trang Bệnh viện Từ Dũ nêu có đến 40% phụ nữ mang thai phàn nàn về các triệu chứng táo bón.

OWH giải thích hai nguyên nhân chính:

• Nội tiết tăng cao khi mang thai làm tiêu hóa chậm lại và làm giãn cơ ruột.
• Tử cung lớn dần đè lên ruột.

Các bệnh viện trong nước nêu thêm: viên sắt bổ sung có thể làm phân khô cứng, và ít vận động, uống ít nước, ăn ít chất xơ làm táo bón nặng hơn.

Theo NHS, mẹ có thể đang bị táo bón nếu:

• Đi ngoài ít hơn 3 lần trong tuần qua, hoặc ít hơn bình thường.
• Phân to hoặc nhỏ bất thường, khô, cứng hoặc vón cục.
• Phải rặn hoặc đau khi đi ngoài.
• Cảm giác đi chưa hết.

OWH cũng nêu dấu hiệu táo bón gồm phân cứng, khô, đi ngoài ít hơn 3 lần mỗi tuần và đau khi đi ngoài.

NHS khuyên mẹ bầu ăn nhiều thực phẩm giàu chất xơ như bánh mì nguyên cám, trái cây, rau, các loại đậu, và uống nhiều nước. Ở trang chung về táo bón, NHS gợi ý thêm:

• Tăng chất xơ từ từ, ví dụ cám lúa mì, yến mạch, hạt lanh.
• Ăn trái cây có chứa sorbitol như táo, mơ, nho.
• Uống đủ nước.

OWH gợi ý uống 8 đến 10 ly nước mỗi ngày, không uống đồ có caffeine, và ăn trái cây, rau sống, ngũ cốc và bánh mì nguyên hạt. Bài trên trang Bệnh viện Phụ sản Hà Nội cũng khuyên uống khoảng 8-10 ly nước mỗi ngày, hạn chế thịt đỏ, bánh mì trắng và đồ chiên xào.

Bài trên trang Bệnh viện Hùng Vương đưa con số cụ thể hơn, dẫn Hướng dẫn quốc gia: thai phụ nên bổ sung khoảng 28 gram chất xơ mỗi ngày, ăn khoảng 400-500g rau củ và 200-300g trái cây mỗi ngày. Về nước, bài nêu phụ nữ mang thai cần khoảng 2,2 đến 2,7 lít mỗi ngày, trong đó khoảng 1,1 đến 1,4 lít uống trực tiếp, uống rải đều trong ngày, không chờ khát. Bài cũng khuyên kết hợp rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt với yến mạch, đậu, táo, lê, chuối, và tăng chất xơ từ từ để tránh đầy bụng, chướng hơi.

Mẹ muốn xem thêm cách ăn uống chung khi mang thai có thể đọc bài Chế độ ăn lành mạnh cho mẹ bầu.

NHS khuyên mẹ bầu vận động đều đặn. OWH gợi ý mẹ thử vận động nhẹ. Bài trên báo Sức khỏe & Đời sống nhắc mẹ tập thể dục khi bác sĩ đồng ý; nếu không tập được thì đi bộ nhẹ mỗi ngày.

Về thói quen, NHS gợi ý:

• Đi vệ sinh vào giờ cố định, ở chỗ quen thuộc, và dành đủ thời gian.
• Không nhịn khi buồn đi.
• Kê chân lên một chiếc ghế thấp khi ngồi bồn cầu, để đầu gối cao hơn hông, có thể giúp dễ đi hơn.

NHS lưu ý cần vài ngày đến vài tuần mới thấy cải thiện. Các cách tự chăm sóc này an toàn để thử khi mang thai.

Viên sắt. Trang tuần thai 16 của NHS gợi ý tránh viên sắt bổ sung nếu bị táo bón, nhưng nhấn mạnh phải hỏi bác sĩ hoặc nữ hộ sinh trước khi ngừng bất kỳ thuốc nào. Bài trên báo Sức khỏe & Đời sống cho biết nếu mẹ đang uống loại vitamin trước sinh nhiều sắt, bác sĩ có thể cân nhắc loại ít sắt hơn. Gợi ý thêm của mevabe: viên sắt thường được kê để phòng thiếu máu, nên mẹ đừng tự ý ngừng mà hãy báo bác sĩ khám thai.

Thuốc nhuận tràng. Ở trang chung về táo bón, NHS cho biết dược sĩ có thể gợi ý thuốc nhuận tràng khi thay đổi ăn uống, sinh hoạt không đỡ. Khi mang thai, các nguồn trong nước đều dặn kỹ hơn: bài trên báo Sức khỏe & Đời sống cho biết nên tránh một số loại thuốc nhuận tràng vì có thể gây co thắt tử cung, và cần bác sĩ chỉ định loại an toàn trong thai kỳ. Bài trên trang Bệnh viện Phụ sản Hà Nội khuyên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng bất kỳ loại thuốc nào, kể cả thuốc làm từ thành phần tự nhiên.

Vì vậy, mẹ không nên tự mua thuốc nhuận tràng, thuốc xổ hay thuốc thụt. Hãy hỏi bác sĩ trước khi dùng thuốc.

NHS cho biết táo bón có thể gây trĩ. OWH nêu có tới 50 phần trăm phụ nữ mang thai bị trĩ, và táo bón làm trĩ nặng hơn. Theo NHS, trĩ có thể gây ngứa, đau, sưng quanh hậu môn và chảy máu đỏ tươi sau khi đi ngoài.

NHS khuyên giữ phân mềm và đều bằng cách ăn nhiều chất xơ, uống nhiều nước, tránh ngồi hoặc đứng quá lâu, và không rặn mạnh. Mẹ không nên dùng kem bôi hay thuốc trị trĩ nào mà chưa hỏi bác sĩ, nữ hộ sinh hoặc dược sĩ. OWH cho biết trĩ thường đỡ sau sinh.