mevabe

Gia đình

Mẹ thiếu ngủ sau sinh: cách ngủ bù và chia ca đêm giữa hai vợ chồng

Cập nhật 2026-11-07

⚠️ Thông tin chỉ mang tính tham khảo và không thay thế tư vấn, chẩn đoán hay điều trị của bác sĩ. Hãy liên hệ cơ sở y tế khi bạn hoặc bé có dấu hiệu bất thường.

Tóm tắt

  • NHS Anh cho biết cha mẹ thấy kiệt sức trong những tuần hoặc tháng đầu sau sinh là hoàn toàn bình thường, và tình trạng này sẽ cải thiện dần.
  • Mẹ nên nghỉ khi bé ngủ thay vì làm việc nhà, và nhận lời hoặc chủ động nhờ người thân giúp đỡ.
  • Chồng có thể chia ca đêm bằng cách dậy thay tã cho bé, để mẹ ngủ tiếp.
  • Nếu mẹ rất mệt, khó đối phó, hoặc buồn chán kéo dài, hãy nói với bác sĩ; đừng ngủ cùng bé trên sofa hay ghế bành.
📌 Nội dung chính (6 mục)

Những tuần đầu sau sinh, giấc ngủ của mẹ bị cắt thành từng đoạn ngắn theo nhịp bú và nhịp thức của bé. Thiếu ngủ gần như là điều mọi gia đình đều trải qua, nhưng không có nghĩa mẹ phải chịu đựng một mình. Bài này tập trung vào giấc ngủ của cha mẹ: vì sao mẹ mệt, cách nghỉ bù, cách chia ca đêm và lúc nào nên hỏi bác sĩ.

Thông tin dưới đây chủ yếu theo hướng dẫn của Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), chỉ để tham khảo. Mỗi mẹ, mỗi bé và mỗi gia đình một khác. Mẹ hãy luôn theo chỉ định của bác sĩ hoặc nhân viên y tế đang theo dõi mình. Bài viết không thay được lời khuyên của bác sĩ.

Vì sao mẹ thiếu ngủ sau sinh

Theo NHS, cha mẹ cảm thấy kiệt sức trong những tuần hoặc tháng đầu sau khi có con là hoàn toàn bình thường, và mọi thứ sẽ cải thiện dần. Lý do dễ hiểu: bé sơ sinh chưa phân biệt ngày và đêm, bé thức dậy nhiều lần để bú và được thay tã, còn mẹ vừa trải qua sinh nở nên cơ thể cũng đang hồi phục.

NHS nhắc rằng việc bé thức giấc ban đêm chỉ là một giai đoạn. Dần dần, bé sẽ ngủ được những đoạn dài hơn.

Mẹo nghỉ ngơi khi bé ngủ

Lời khuyên quen thuộc nhất là nghỉ khi bé nghỉ. NHS gợi ý mẹ ngủ hoặc nằm nghỉ khi bé ngủ, thay vì tranh thủ làm việc nhà. Một số cách cụ thể mà NHS nêu:

  • Bỏ qua những việc nhà không thật sự cần thiết trong giai đoạn này.
  • Nếu lo mình ngủ quên quá lâu, mẹ có thể đặt báo thức.
  • Đi ngủ sớm khoảng một tuần, và dành nửa giờ làm điều thư giãn trước khi ngủ.
  • Ngay cả 5 đến 10 phút thư giãn cũng có thể có ích; các bài tập thở đơn giản có thể làm ở bất cứ đâu.
  • Đi dạo mỗi ngày cùng bé, hoặc ra ngoài hít thở không khí trong lành, có thể giúp mẹ bớt mệt.

Chia ca đêm giữa hai vợ chồng

Nếu mẹ có chồng, NHS khuyên hãy nhờ chồng giúp. Mẹ đang cho bé bú mẹ thì chồng khó thay được những cữ bú, nhưng vẫn có nhiều việc chia được, chẳng hạn chồng dậy thay tã hoặc mặc quần áo cho bé vào buổi sáng để mẹ ngủ tiếp.

Một vài cách chia ca mà nhiều gia đình thấy dễ áp dụng:

  • Chia theo đoạn đêm: một người phụ trách nửa đêm đầu, người kia phụ trách nửa đêm sau, để mỗi người có một đoạn ngủ liền mạch.
  • Luân phiên theo đêm: đêm nay mẹ ngủ sớm, đêm mai đến lượt chồng, tùy lịch làm việc của hai người.
  • Nói rõ từ trước: thống nhất kế hoạch vào ban ngày khi cả hai còn tỉnh táo, đừng đợi đến lúc kiệt sức mới thương lượng.

Nhờ giúp đỡ và khi mẹ một mình

NHS khuyến khích cha mẹ nhận lời hoặc chủ động nhờ bạn bè và người thân giúp. Với nhiều mẹ, nhờ vả là điều khó mở lời, nhưng người nhà thường rất sẵn lòng nếu biết chính xác mẹ cần gì: trông bé một buổi để mẹ ngủ, nấu giúp một bữa, hay giặt giũ.

Nếu mẹ chăm bé một mình, NHS gợi ý có thể nhờ một người bạn hoặc người thân ở lại vài ngày để mẹ có thể ngủ bù. Mẹ nên nói cụ thể mình cần gì và vào lúc nào để người nhà dễ giúp.

An toàn khi quá mệt

Khi mệt lả, rất dễ thiếp đi lúc đang bế bé. NHS dặn rõ: không ngủ trên sofa hay ghế bành cùng bé, vì đây là yếu tố làm tăng nguy cơ đột tử ở trẻ sơ sinh. Nguy cơ này cao hơn trong 6 tháng đầu đời của bé.

Vì thế, nếu mẹ thấy mắt díp lại khi đang bế hoặc cho bé bú ở ghế, hãy đặt bé xuống nơi ngủ an toàn của bé trước, rồi mới nghỉ. Nếu có người nhà ở cạnh, mẹ có thể nhờ họ đón bé. NHS cũng nêu rằng không nên nằm chung giường với bé nếu cha mẹ đã uống từ 2 đơn vị cồn trở lên hoặc đang trong tình trạng buồn ngủ do dùng chất gây buồn ngủ. Về cách đặt bé ngủ an toàn, mẹ có thể xem thêm bài giấc ngủ của trẻ nhỏ và ngủ an toàn.

Khi nào nên hỏi bác sĩ

Thiếu ngủ là bình thường, nhưng nếu mẹ thấy rất mệt và khó đối phó, NHS khuyên mẹ nói chuyện với bác sĩ hoặc nhân viên y tế theo dõi mình. NHS cũng nêu một số dấu hiệu có thể gặp ở trầm cảm sau sinh, như không ngủ được dù bé đang ngủ, mệt mỏi suốt ngày, và cảm thấy buồn bã, vô vọng, không còn hứng thú với những việc mình vẫn thích. Nếu nghĩ mình có thể đang bị trầm cảm, mẹ nên gặp bác sĩ càng sớm càng tốt.

Đây là những dấu hiệu để mẹ biết khi nào cần được hỗ trợ, không phải để tự chẩn đoán. Mẹ có thể tìm hiểu thêm ở bài trầm cảm sau sinh: dấu hiệu và cách tìm hỗ trợ, và bài hỗ trợ tinh thần cho cha mẹ sau khi có con. Nếu mẹ có ý nghĩ làm hại bản thân hoặc làm hại bé, hãy báo ngay cho người thân và đến cơ sở y tế gần nhất.

Mỗi giai đoạn qua đi, giấc ngủ của cả nhà sẽ dần khá hơn. Trong lúc chờ, mẹ hãy cho phép mình nghỉ, và cho phép mình nhờ người khác giúp.

Mẹo nhanh

Giữ sức khi thiếu ngủ sau sinh

  1. Nghỉ khi bé ngủ, tạm gác việc nhà không cấp thiết

  2. Chia ca đêm với chồng hoặc người nhà

  3. Nhận lời hoặc chủ động nhờ bạn bè, người thân giúp

  4. Rất mệt, khó đối phó hoặc buồn chán kéo dài: nói với bác sĩ

  5. Không ngủ cùng bé trên sofa hay ghế bành

Theo NHS (Anh). Gợi ý chung, không thay lời khuyên của bác sĩ.

Nguồn tham khảo

Chia sẻ bài này:Facebook

Bài liên quan