Khám sức khỏe và chuẩn bị lối sống trước khi mang thai
Cập nhật 2026-10-21
✨ Điểm chính của bài
- Theo CDC, ống thần kinh của bé hình thành trong vài tuần đầu thai kỳ, nên nên chuẩn bị từ trước khi thụ thai.
- Nên hỏi bác sĩ về tiêm phòng, tầm soát sức khỏe sinh sản, bệnh mạn tính và thuốc đang dùng; không tự ngừng thuốc kê đơn.
- CDC nêu 400 mcg axit folic mỗi ngày, bắt đầu ít nhất 1 tháng trước khi thụ thai; NHS cũng khuyên vitamin D.
- Lối sống nên chú ý: bỏ thuốc lá, tránh rượu, cân nặng hợp lý; bạn đời cũng là một phần của kế hoạch và nên gặp bác sĩ khi cần.
⚠️ Thông tin chỉ mang tính tham khảo và không thay thế tư vấn, chẩn đoán hay điều trị của bác sĩ. Hãy liên hệ cơ sở y tế khi bạn hoặc bé có dấu hiệu bất thường.
Nhiều người chỉ đi khám khi đã biết mình có thai, nhưng theo CDC, ống thần kinh của em bé hình thành trong vài tuần đầu thai kỳ, thường trước khi mẹ biết mình có thai. Vì vậy, các cơ quan y tế khuyến khích cha mẹ dành thời gian chuẩn bị từ trước khi thụ thai. Bài viết này tóm tắt các việc nên cân nhắc, dựa trên hướng dẫn của NHS (Anh) và CDC (Hoa Kỳ).
Mẹo nhanh
Chuẩn bị trước khi mang thai: điểm nên nhớ
Axit folic 400 mcg mỗi ngày, bắt đầu ít nhất 1 tháng trước khi thụ thai
Kiểm tra đã tiêm vaccine MMR hay chưa
Hỏi bác sĩ về tiêm phòng và tầm soát sức khỏe sinh sản
Không tự ngừng thuốc kê đơn khi chưa hỏi bác sĩ
Bỏ thuốc lá, tránh rượu, hướng đến cân nặng hợp lý
Bạn đời cũng là một phần của kế hoạch chuẩn bị
Vì sao nên chuẩn bị trước?
Chuẩn bị trước giúp bác sĩ và cặp vợ chồng có thời gian rà soát tiền sử bệnh, thuốc đang dùng và các yếu tố có thể ảnh hưởng đến thai kỳ. Nếu có vấn đề cần điều chỉnh, bạn sẽ có thời gian xử lý thay vì phải vội vàng khi đã có thai.
Những việc nên cân nhắc
Hỏi bác sĩ về tiêm phòng
NHS khuyên người chuẩn bị mang thai nên kiểm tra việc đã tiêm vaccine sởi - quai bị - rubella (MMR) hay chưa, nhằm bảo vệ em bé trong thai kỳ. Bạn nên mang theo sổ tiêm chủng hoặc hỏi bác sĩ về lịch sử tiêm của mình. Việc có nên tiêm hay không, và tiêm vào thời điểm nào, cần được bác sĩ tư vấn.
Kiểm tra sức khỏe sinh sản và bệnh lây truyền qua đường tình dục
NHS gợi ý đặt lịch tầm soát ung thư cổ tử cung nếu đã đến hạn, và xét nghiệm các bệnh lây truyền qua đường tình dục nếu bạn hoặc bạn đời có nguy cơ. Đây là cuộc trò chuyện nhạy cảm nhưng rất đáng thực hiện với bác sĩ.
Rà soát bệnh mạn tính và thuốc đang dùng
Nếu bạn hoặc bạn đời có bệnh như động kinh, đái tháo đường, bệnh hồng cầu hình liềm hay HIV, NHS khuyên nên nói chuyện với bác sĩ trước khi cố gắng có thai. Điều này cũng áp dụng khi dùng thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn hoặc thảo dược.
Một điểm rất quan trọng: không tự ngừng thuốc kê đơn khi chưa hỏi bác sĩ hoặc chuyên khoa. Bác sĩ có thể tư vấn lựa chọn an toàn hơn cho giai đoạn chuẩn bị và mang thai.
Bổ sung axit folic
Theo CDC, người có khả năng mang thai nên nhận 400 mcg axit folic mỗi ngày, và nếu đang dự định có con thì nên bắt đầu ít nhất 1 tháng trước khi thụ thai. NHS cũng khuyên uống axit folic và vitamin D khi chuẩn bị mang thai. Nếu từng có thai nhi bị dị tật ống thần kinh, bạn cần hỏi bác sĩ trước vì liều có thể khác.
Lối sống: những thay đổi nhỏ nhưng có ích
NHS đưa ra một số gợi ý cho giai đoạn chuẩn bị:
- Bỏ thuốc lá: nên tìm sự hỗ trợ để bỏ hút thuốc.
- Rượu và các chất gây nghiện: nên tránh cả hai. Nếu cần hỗ trợ, hãy trao đổi với bác sĩ.
- Cân nặng: nên hướng đến mức cân nặng hợp lý, vì thiếu cân hoặc thừa cân đều có thể làm việc thụ thai khó hơn.
- Chế độ ăn: ăn uống lành mạnh, đa dạng giúp cơ thể có nền tảng tốt cho thai kỳ.
Những thay đổi này không cần làm trong một ngày. Bạn có thể bắt đầu từ một việc, chẳng hạn đi bộ mỗi ngày hoặc thêm rau xanh vào bữa ăn, rồi tăng dần.
Bạn đời cũng là một phần của kế hoạch
Việc chuẩn bị mang thai không chỉ là chuyện của người mẹ. NHS nhắc rằng nếu bạn đời có bệnh mạn tính, đang dùng thuốc hoặc có vấn đề về khả năng sinh sản thì cũng nên trao đổi với bác sĩ. Cả hai cùng chuẩn bị sẽ giúp bạn có thêm động lực và giảm áp lực cho nhau.
Khi nào nên gặp bác sĩ?
NHS khuyên đi khám khi:
- Bạn lo lắng về khả năng sinh sản, ví dụ có lạc nội mạc tử cung hoặc nghi ngờ số lượng tinh trùng thấp.
- Bạn hoặc bạn đời không thể quan hệ tình dục hoặc thấy khó khăn khi quan hệ.
- Đã thử thai bằng quan hệ tình dục từ một năm trở lên mà chưa có kết quả.
- Cần hỗ trợ để bỏ thuốc lá, rượu hoặc các chất gây nghiện.
Nếu bạn có bệnh nền, tiền sử thai kỳ gặp biến chứng hoặc trong gia đình có bệnh di truyền, hãy hẹn gặp bác sĩ càng sớm càng tốt thay vì chờ đến khi có thai.
Gợi ý cách chuẩn bị cho buổi khám
- Liệt kê thuốc, vitamin và thảo dược đang dùng, kèm liều lượng.
- Ghi lại tiền sử bệnh của hai vợ chồng và các bệnh di truyền trong gia đình.
- Mang theo sổ tiêm chủng nếu có.
- Chuẩn bị sẵn các câu hỏi, chẳng hạn nên bắt đầu bổ sung vi chất nào, nên cố gắng có thai khi nào.
Lời nhắn
Chuẩn bị mang thai là một quá trình, không phải một danh sách phải hoàn thành hoàn hảo. Hãy xem đây là cơ hội để chăm sóc sức khỏe của chính mình và của cả gia đình. Nội dung bài chỉ mang tính tham khảo, dựa trên hướng dẫn của NHS (Anh) và CDC (Hoa Kỳ); bác sĩ sẽ là người tư vấn phù hợp nhất với hoàn cảnh riêng của bạn.
Nguồn tham khảo
- NHS - Planning your pregnancy (truy cập 2026-10-21)
- CDC - About Folic Acid (truy cập 2026-10-21)