Bổ sung axit folic trước khi mang thai: những điều mẹ nên biết

Axit folic là gì và vì sao quan trọng?

Axit folic là dạng tổng hợp của folate, một loại vitamin nhóm B. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), đây là dạng folate đã được các nghiên cứu cho thấy có liên quan đến việc giúp giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh ở em bé.

Dị tật ống thần kinh là nhóm dị tật nghiêm trọng của não và cột sống, ví dụ vô sọ hoặc nứt đốt sống. Điều đáng chú ý là ống thần kinh hình thành trong vài tuần đầu của thai kỳ, thường là lúc nhiều mẹ còn chưa biết mình có thai. Vì vậy, việc bổ sung không nên đợi đến khi thử thai dương tính.

Liều tham khảo và thời điểm bắt đầu

CDC khuyến nghị bất kỳ ai có khả năng mang thai nên nạp 400 microgam (mcg) axit folic mỗi ngày. Nếu đang lên kế hoạch có con, nên bắt đầu ít nhất 1 tháng trước khi thụ thai và tiếp tục trong suốt thai kỳ.

Hai ý cần nhớ:

• Con số 400 mcg là mức phổ biến cho người không có yếu tố nguy cơ đặc biệt.
• Việc bắt đầu sớm quan trọng không kém liều lượng, vì giai đoạn hình thành ống thần kinh diễn ra rất sớm.

Cơ quan y tế Anh (NHS) cũng khuyên người chuẩn bị mang thai nên uống bổ sung axit folic và vitamin D, đồng thời tránh rượu, bỏ thuốc lá và duy trì cân nặng hợp lý.

Có thể lấy folate từ thực phẩm không?

Có. Theo CDC, folate có trong các loại rau lá xanh, đậu và cam. Axit folic cũng được thêm vào một số thực phẩm tăng cường vi chất, chẳng hạn ngũ cốc ăn sáng. Mẹ nên ăn đa dạng rau củ và hỏi bác sĩ về việc dùng viên bổ sung phù hợp.

Khi nào cần liều khác?

Không phải ai cũng dùng cùng một liều. CDC nêu rõ: nếu trước đây mẹ từng mang thai và em bé bị dị tật ống thần kinh, mẹ cần trao đổi với bác sĩ trước khi có thai lần nữa. Trong trường hợp đó, liều được nêu trong hướng dẫn của CDC là 4.000 mcg mỗi ngày, bắt đầu 1 tháng trước khi mang thai và tiếp tục trong 3 tháng đầu thai kỳ.

Đây là liều cao hơn nhiều so với mức thông thường, nên mẹ tuyệt đối không tự ý áp dụng. Chỉ nên dùng khi có chỉ định của bác sĩ sau khi được tư vấn.

NHS cũng khuyên nên nói chuyện với bác sĩ trước khi cố gắng có thai nếu mẹ hoặc bạn đời có bệnh mạn tính như động kinh, đái tháo đường, hoặc đang dùng thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn hay thảo dược. Một số bệnh và thuốc có thể cần điều chỉnh liều bổ sung hoặc đổi phương án điều trị.

Một vài lưu ý thực tế

• Chọn sản phẩm có ghi rõ hàm lượng axit folic trên nhãn để dễ theo dõi tổng lượng mỗi ngày.
• Nếu đang dùng vitamin tổng hợp dành cho bà bầu, hãy kiểm tra xem đã có axit folic hay chưa, tránh uống trùng không cần thiết.
• Không ngừng bất kỳ loại thuốc kê đơn nào chỉ vì đang chuẩn bị mang thai. NHS lưu ý cần hỏi bác sĩ hoặc chuyên khoa trước khi thay đổi.
• Uống đều mỗi ngày vào một giờ cố định để dễ nhớ.

Khi nào nên đi khám?

Mẹ nên hẹn bác sĩ khi:

• Có tiền sử mang thai mà em bé bị dị tật ống thần kinh.
• Đang mắc bệnh mạn tính hoặc dùng thuốc thường xuyên.
• Đã thử thai trong một năm trở lên mà chưa thành công. NHS lưu ý đây là thời điểm nên đi khám để được tìm hiểu nguyên nhân.
• Không chắc nên chọn loại viên bổ sung nào hoặc liều nào.

Lời nhắn

Bổ sung axit folic là một bước chuẩn bị đơn giản nhưng có ý nghĩa, vì tác dụng liên quan đến giai đoạn rất sớm của thai kỳ. Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, dựa trên hướng dẫn của CDC (Hoa Kỳ) và NHS (Anh), không thay thế tư vấn của bác sĩ. Hãy trao đổi với bác sĩ để được hướng dẫn phù hợp với tình trạng sức khỏe riêng của bạn.